Od nowego roku polska ortografia zmieni się znacząco. Jedną z najbardziej widocznych nowości jest sposób zapisu nazw obiektów przestrzeni publicznej. Wyrazy takie jak Plac, Park, Aleja czy Osiedle będą pisane wielką literą, jeśli stanowią część nazwy własnej, np. Plac Zwycięstwa, Park Kościuszki, Aleja Róż czy Osiedle Okrzei. Wyjątkiem pozostaje słowo ulica, które nadal zapisujemy małą literą, np. ulica Piłsudskiego.
Zmienia się również sposób zapisu nazw mieszkańców miast, dzielnic, osiedli i wsi – teraz zawsze pisane będą wielką literą. Poprawnie napiszemy Warszawianin, Ochocianka, Nowohucianin czy Krakowianin. Podobnie ujednolicona została pisownia nazw marek, firm i produktów, np. samochód marki Ford, telefon marki Samsung, komputer marki Apple.
Nowe zasady upraszczają również zapis cząstki „nie” z imiesłowami przymiotnikowymi odmiennymi – będzie ona zawsze pisana łącznie. Przykłady: nienajlepiej, niepiszący, nieprzeczytany. Podobnie cząstka „pół‑” w wyrazach tworzących jedno pojęcie będzie zawsze pisana łącznie, np. półzabawa, półserio, półka.
Cząstki typu -by, -bym, -byśmy, -byście w połączeniu ze spójnikami będą pisane oddzielnie, np.: czy by nie pojechać, chciałbyś czy byś wolał?, a połączenia typu niby‑ i quasi‑ zawsze łącznie, jak w nibyartysta, nibyprzyjaciel, quasiromantycznie.
Zmiany obejmują także przymiotniki tworzone od nazw osobowych zakończonych na „-owski”, które teraz będą pisane małą literą, np. epoka zygmuntowska, muzyka chopinowska, styl nowakowski. W nazwach nagród i odznaczeń każdy istotny człon nazwy będzie pisany wielką literą – przykłady to Nagroda Rektora za Wybitne Osiągnięcia Naukowe, Medal za Zasługi dla Kultury, Order Orła Białego.
Ujednolicono także zasady dotyczące łącznej i rozdzielnej pisowni wyrazów złożonych, co ma ograniczyć wyjątki i niejednoznaczności, np. północ-południe, zielono-niebieski, cicho-sza. Drobne poprawki i ujednolicenia dotyczą także zapisu nazw geograficznych i form stylistycznych, aby zasady były prostsze i bardziej spójne.
Eksperci podkreślają, że zmiany mają charakter porządkujący i dostosowany do współczesnego języka. Choć nowe zasady obowiązują od początku 2026 roku, przez pewien czas dopuszczalne będzie stosowanie także dotychczasowych form, zwłaszcza w szkołach, mediach lokalnych i dokumentach urzędowych. To największa korekta zasad ortografii od blisko dziewięćdziesięciu lat, która ułatwi codzienne pisanie każdemu użytkownikowi języka.
Napisz komentarz
Komentarze